Ana sayfa ARAŞTIRMALAR Son 5 Yılın En Düşük İhracatı Gerçekleşti

Son 5 Yılın En Düşük İhracatı Gerçekleşti

252
0
PAYLAŞ

Ocak 2016’da ihracat yıllık yüzde 22 oranında azalarak 9,6 milyar dolara gerilemiş ve son 5 yılın en düşük seviyesinde gerçekleşmiştir. İthalat ise yüzde 19,7 oranında daralmayla 13,4 milyar dolara gerilemiş ve 7 yıla yakın sürenin en düşük değerinde ölçülmüştür. Böylece dış ticaret açığı 2015 Ocak (4,3 milyar dolar) göre yüzde 13,4 daralarak 3,8 milyar dolara gerilemiştir. Son 12 ayın kümülatif dış ticaret açığı ise 2015 Aralık’ta 63,3 milyar dolar iken Ocak 2016’da 62,7 milyar dolara düşmüştür.

Dış ticaret açığının en önemli bölümü olan enerji açığı, Ocak ayında yıllık yüzde 39,8 düşüşle 2 milyar dolara gerilemiş ve dış ticaret dengesini en olumlu etkileyen faktör olmuştur. 2015 Ocak’ta 1,1 milyar dolar fazla veren altın ticaretinde ise 2016’nın aynı ayında görülen normalleşme dış ticaret açığını 1 milyar dolar olumsuz etkilemiştir. Bu gelişmelerle birlikte “çekirdek dış ticaret açığı” olarak bilinen altın ve enerji hariç dış ticaret açığı ise Ocak 2016’da yüzde 13,7 düşüşle 1,8 milyar dolar olmuştur.

2016 Ocak’ta yıllık ihracat dolar bazında ihracat artışı yüzde 22 düşerken Euro bazında da yüzde 16,6 gerilemiş olması dikkat çekmektedir. Dolar bazında yüzde 19,7 düşüş gösteren ithalat ise Euro’ya çevrildiğinde yüzde 13,4 oranında düşüşe işaret etmektedir. Bu veriler önceki aylarda ekonomiyi dış talep yönünden destekleyen AB’ye yönelik ihracatın sekteye uğradığına işaret etmektedir. AB ülkelerine yapılan ihracat Ocak 2016’da Euro bazında yüzde 3,4 düşüşle 4,4 milyar Euro’ya, dolar bazında yüzde 9,7 düşüşle 4,8 milyar dolara gerilemiştir. Rusya’nın Türkiye’ye yönelik yaptırımlarının yürürlüğe girmesiyle birlikte bu ülkeye yapılan ihracat Ocak 2016’da yüzde 65,8 düşüşle 107 milyon dolara gerilemiştir. Bir dönem ihracatta en büyük 5 pazar içerisinde yer alan Rusya 2016 Ocak’ta en büyük 20 pazar içerisinde bile yer almamaktadır. Jeopolitik gelişmeler nedeniyle sarsılan Yakın ve Ortadoğu pazarında da yıllık yüzde 30,9’luk daralma gözlenmektedir. İhracatta Irak pazarı yüzde 43,8, Birleşik Arap Emirlikleri pazarı yüzde 36,9, İran pazarı yüzde 35,9 daralırken Suudi Arabistan pazarındaki yüzde 30’a yakın büyüme bu daralmanın ancak küçük bir kısmını telafi edebilmiştir.

Aralık’ta en büyük ihracat faslı olan otomotiv ürünleri yıllık yüzde 13,8 gerileme kaydederken ikinci ve üçüncü büyük ihracat faslı olan makine ve mekanik cihazlarda yüzde 10,7, örme giyim eşyasında yüzde 6,2 düşüş yaşanmıştır. 2016 Ocak’ta yatırımların öncü göstergelerinden olan sermaye malları ithalatında yüzde 17’lik düşüş dikkat çekmektedir. Enerjinin yanı sıra demir-çelik, kimyasallar, plastikler gibi diğer önemli ara mal ithalat kalemlerinde küresel emtia fiyatlarındaki düşüşleri yansıtan gerilemeler söz konusudur. Buna bağlı olarak ara malları (ham madde) ithalatı yıllık 28,6 gerilemiştir. Tüketim malları ithalatı ise yıllık yüzde 18 düşüş göstermiştir.

Ocak 2016’da yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatındaki payı, önceki yılın aynı ayına göre 0,6 puan artışla yüzde 3,2’te yükselmiştir. Ancak bu gelişmenin altındaki neden, yüksek teknolojili ürün ihracatının orta ve düşük teknolojili ürün ihracatına göre daha sınırlı düşüş göstermiş olmasıdır. Zira Türkiye’nin büyük ölçüde düşük ve orta teknolojili ürün ihraç ettiği pazarlarda daha sert bir daralma gözlenmektedir.

Tüm bu veriler enerji fiyatları kaynaklı olarak dış ticaret açığındaki gerilemenin sürmesine rağmen Türkiye’nin 2016’ya parlak bir başlangıç yapmadığını ortaya koymaktadır. AB pazarındaki daralma diğerlerine göre daha sınırlı olmakla birlikte ihracata beklenen desteği de vermemektedir. Gelişmekte olan ülkelerdeki ekonomik yavaşlama, küresel talep yetersizliği jeopolitik riskler ve özellikle Rusya’nın uygulamaya başladığı yaptırımlar 2016’da dış ticaret dengemizi sınırlayan temel faktörler olacaktır.

Kaynak: İSO 2016 Araştırması

Yorumlar

yorumlar