Ana sayfa GENEL BÖKE: “Katılım Bankaları TCMB’den Faiz Alıyor”

BÖKE: “Katılım Bankaları TCMB’den Faiz Alıyor”

2629
0
PAYLAŞ

Doç. Dr. Selin Sayek BÖKE; “Katılım Bankaları TCMB’den Faiz Alıyor”

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Doç. Dr. Selin Sayek BÖKE, 02/03/2016 tarihinde CNN Türk televizyon kanalında yayımlanan Tarafsız Bölge programına katıldı. Sayın BÖKE, programın sunucusu Ahmet Hakan’ın sorduğu bir soru üzerine verdiği cevapta bazı yanlış ve eksik değerlendirmelerde bulundu. Buradan konuya ilişkin kısa bir açıklama yapmakta yarar buluyoruz.

Ahmet Hakan, Selin Sayek BÖKE’ye Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip ERDOĞAN’ın Vakıf Katılım Bankasının açılışında yaptığı konuşma çerçevesinde katılım bankacılığı konusunda ne düşündüğünü sordu. Sayın BÖKE, yaptığı açıklamada katılım bankalarının da aslında faiz kazancı elde ettiğini ileri sürerek, bu konuda TCMB tarafından zorunlu karşılıklara verilen faizleri örnek gösterdi.

Yapılan açıklamaya bakılacak olursa, Sayın BÖKE’nin Katılım bankacılığı konusunda eksik bilgiye sahip olduğu anlaşılıyor. Konuya ilişkin olarak birçok kez basında haber ve değerlendirmeler çıkmış, ayrıca katılım bankaları meslek birliği olan Türkiye Katılım Bankaları Birliği de internet sitesi üzerinden yazılı açıklamalarda bulunmuştur.

Konunun aslı şudur!

Bilindiği üzere Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ hükümleri çerçevesinde TCMB tarafından tüm bankalara faiz ödenmektedir. TCMB, ödenecek faiz tutarını kendisi belirlemekte olup, bankaların faiz oranını yükseltme, indirme veya hiç almama gibi inisiyatifleri bulunmamaktadır.

TCMB’nin katılım bankalarına zorunlu karşılık miktarı için faiz ödemesi, katılım bankacılığı sektörü içinde de tartışılmış, bu konuda TCMB’ye faiz ödenmemesi de dahil çeşitli tekliflerde bulunulmuştur.

Gelinen noktada TCMB, zorunlu karşılıklara düşük de olsa faiz ödemesi yapmaktadır. Söz konusu faiz gelirlerine ilişkin olarak Türkiye Katılım Bankaları Birliği’nin internet sitesinden yapılan açıklamada[1] bu konuya değinilmiştir.

 

ZORUNLU KARŞILIKLARA ÖDENEN FAZLALIK FAİZ MİDİR?

 

Katılım bankaları topladıkları fonun devlet tarafından öngörülen bir kısmını Merkez Bankası’nda tutarlar. Bu parayı Merkez Bankası’na yatırmak zorunludur. Merkez Bankası yatırılan bu paraya bir miktar fazlalık verip vermemek de özgürdür. Fâiz yerine fazlalık denilmesinin sebebi Merkez Bankası’nın verdiği fazlalığın fâiz olup olmadığının tartışmalı olmasındandır. Hayreddin Karaman devletin zorunlu olarak katılım bankalarından aldığı bu paranın Merkez Bankası’nda kaldığı süredeki enflasyon farkının bankanın hakkı olduğunu söylemiştir. Enflasyon farkını fâiz saymayan başka İslam hukukçuları da vardır. İfade edildiğine göre Merkez Bankası’nın verdiği fazlalık, enflasyon farkını aşmamaktadır. Dolayısıyla Merkez Bankası’nın verdiği fazlalık fâiz değil enflasyon farkıdır. Hayreddin Karaman enflasyon farkının üzerinde birşey verilirse bunun TMSF’ye prim olarak yatırılabileceğini de ifade etmiştir. Eğer banka enflasyonun üstündeki kısmı TMSF’ye yatırılacak prim olarak da kullanmak istemezse Merkez Bankası’ndan alıp sosyal projelere aktarabilir. Bugüne kadar katılım bankaları Merkez Bankası’ndan aldıkları ve esasen enflasyon farkının da altında kalan ve kendi hakkı sayılan miktarı TMSF’ye vermiştir. Bugün artık Merkez Bankası bir fazlalık vermemektedir. Yani aldığı parayı vâdesiz hesap gibi saymaktadır. Dolayısıyla ortada ne enflasyon farkı ne de fâiz kalmıştır.

Kanaatimizce devletin vatandaşından “zorunlu olarak” aldığı ve sonrasında fazlasıyla verdiği paralar kesinlikle fâiz sayılmaz. Devletin vergisi ve sonrasında daha güzeliyle iadesi sayılır.”

 

Geçmişte TCMB tarafından tahakkuk ettirilen faiz gelirleri TKBB Genel Sekreteri Osman AKYÜZ’e de sorulmuştur. Sayın AKYÜZ verdiği cevapta; TKBB Danışma Komitesinin Kararı doğrultusunda zorunlu karşılıklardan alınan enflasyon oranına kadar olan kısmın faiz olarak değerlendirilmediği, enflasyon miktarını aşan kısmın ise faiz olarak değerlendirildiğini ve bu fonla sadece TMSF prim ödemeleri ile sosyal sorumluluk projeleri harcamalarının yapılabileceği ifade etmiştir.

Görüleceği üzere, TCMB tarafından tek taraflı olarak katılım bankaları lehine tahakkuk ettirilen faizler müşteri hesapları ile ilişkilendirilmeksizin sınırlı alanlarda kullanılabilmektedir.

Kamuoyunun takdirine sunulur.

[1] http://www.tkbb.org.tr/sorularla-katilim-bankaciligi#895

Yorumlar

yorumlar