Ana sayfa ARAŞTIRMALAR En büyük risklerimiz: Genç işsizliği, döviz kuru ve doğal afet

En büyük risklerimiz: Genç işsizliği, döviz kuru ve doğal afet

168
0
PAYLAŞ

İstanbul Üniversitesi Risk ve Denetim Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Davut Pehlivanlı tarafından yapılan Ulusal Risk Envanterinin oluşturulması çalışması tamamlandı ve Ulusal Risk Raporu başlığıyla yayınlandı. (Raporun tamamına buradan ulaşabilirsiniz)

Türkçe ve İngilizce yayınlanan rapor 407 katılımcının destek verdiği Ulusal Risk Envanteri isimli online ortamda gerçekleştirilen anket çalışmasına dayanmaktadır. Ağırlıklı olarak finans uzmanları, risk yönetimi uzmanları ve denetim uzmanları olmak üzere üst düzey yöneticiler ve Yönetim Kurulu üyesi pozisyonundaki finans geçmişi olan profesyoneller ankete destek vermişlerdir.

Risk Yönetiminin Artan Önemi
Günümüzde işletmeler, kamu kesimi ve sivil toplum kuruluşları geçmiş yıllara kıyasla daha fazla riske maruz kalmaktadır. Buna paralel olarak risk yönetimi olgunluğunun da arttığı görülmektedir.
Risk yönetimi bütün kuruluşlar açısından bütünleşik bakış açısıyla yönetilmesi gereken, üst yönetimin desteği ve risk odaklı süreç yapılanması ile birlikte değerlendirilmesi gereken kritik ve kapsamlı bir çalışma alanıdır. Ulusal Risk Envanteri çalışmasının temel hedefi organizasyonların karşılaşabileceği anahtar risklerin tanımlanması ve değerlendirilmesidir. Bu çalışma sonuçları itibariyle işletmelerin üst yönetimine ve kamu kesimi yöneticilerine kurumsal stratejilerinin oluşturulması ve güncellenmesi aşamasında rehber dokuman olma hedefindedir.

Riskler
Ulusal Risk Envanteri çalışmasında odaklanılan alanlar aşağıda sıralanmaktadır;
 Ekonomi riskleri
 Jeopolitik riskler
 Teknoloji riskleri
 Toplumsal riskler
 Çevre kökenli riskler

Etki Açısından İlk 10 Risk

  1. Doğal afet riski / Natural disaster risk
  2. Döviz kuru riski / Exchange rate risk
  3. Ekosistemin çökmesi ve su krizleri riski / Ecosystem collapse and risk of water crises
  4. Kredi ödeme problemleri riski / Risk of credit payment problems
  5. Genç işsizliği riski / Young unemployment risk
  6. Bölgesel çatışmalar riski / Risk of regional conflicts
  7. Derin ya da yaygın yoksulluk riski / Deep or widespread poverty risk
  8. Siber saldırı riski / Risk of cyber attack
  9. Yolsuzluk riski / Risk of corruption
  10. Piyasadaki olumsuz gelişmeler riski / Risk of adverse developments in the market

Olasılık Açısından İlk 10 Risk

  1. Genç işsizliği riski / Young unemployment risk
  2. Yolsuzluk riski / Risk of corruption
  3. Medya yankı odaları ve “sahte haberler” riski / Media echo chambers and risk of “fake news”
  4. Döviz kuru riski / Exchange rate risk
  5. Kredi ödeme problemleri riski / Risk of credit payment problems
  6. Ulusal politik kutuplaşma riski / National political polarization risk
  7. Piyasadaki olumsuz gelişmeler riski / Risk of adverse developments in the market
  8. Doğal afet riski / Natural disaster risk
  9. Bölgesel çatışmalar riski / Risk of regional conflicts
  10. Ekonomide zayıf büyüme riski / Poor growth risk in the economy

Risk envanterinde ilk sırada genç işsizliği riski yer almaktadır. Genç işsizliği riski olasılık yönünden 1. sırada etki/maliyet açısından ise 5. sırada yer almakta olup, beklentilerle yayınlanan işsizlik verileri paralellik göstermektedir. 2019 yılı Eylül ayı itibariyle genel işsizlik oranı % 13,8 seviyesinde gerçekleşmiştir. Genç işsizlik oranı % 4.5 puan artışla yüzde 26.1 olarak gerçekleşmiştir.

Risk envanterinde 2. sırada yer alan döviz kurunun yükselme ihtimalinin davranışsal boyutta bireylerin ve kurumların kararlarını etkileme ihtimali de yüksektir. Bireylerin ve işletmelerin döviz kur riskine karşılık TL mevduattan döviz mevduatına geçtikleri anlaşılmaktadır. Sonuç olarak ekonomi yönetiminin bu riski yönetmesi açısından/bakımından ekonomide öncü göstergelerin olumluya dönmesinin yanı sıra, doğru bir iletişim stratejisinin önemi de çok yüksektir.

2019 yılı Eylül ayında İstanbul merkezli 5,9 şiddetinde gerçekleşen deprem, doğal afet riskinin yüksek seviyede skorlanmasına neden olmuştur. Doğal afet riski, risk envanterinde 3. sırada yer almıştır.

Yolsuzluk başlığı tüm dünyada kritik bir risk olarak tartışılan bir konudur. Yolsuzluklar ile ekonominin genel seyri arasında paralellik vardır. Ekonominin yükselme dönemlerinde genel olarak yolsuzluk beklentisinin düştüğünü görmekteyiz. Yolsuzluk riski bizim çalışmamızda risk envanterinde 4. sırada yer almıştır.

Kredi geri ödeme problemleri riski, risk envanterinde 5. sırada yer almıştır. Ekonomi yönetimindeki tüm aktörlerin dikkati finansmana erişim kanalları ve bankacılık sektörü kritik verileri üzerindedir. Son yıllarda devreye alınan KGF uygulaması da bu amaçla etkin bir şekilde çalışmaktadır.

Suriye krizi ile birlikte bölgesel çatışma riski yükselmiş ve risk envanterinde 6. sırada yer almıştır. Yine Suriye krizine bağlı olarak yabancı işçi problemleri kaynaklı risk 18. sırada ve ekonomik göç riski de 26. sırada yer almıştır.

Piyasalarda yaşanması muhtemel olumsuz gelişmeler anket katılımcılarına sorulmuş ve 7. sırada skorlanmıştır.

Ulusal politik kutuplaşma riski 8. sırada skorlanmıştır. Toplumun beklentisi kutuplaşmanın artacağı yönündedir. Bu alandaki tartışma konuları da doğal olarak yüksek skorlanan riskler arasında yer almaktadır.

Büyük iktisadi güçler arasındaki ekonomik çatışmalar riski 9. sırada yer almıştır. Medya yankı odaları ve “sahte haberler” riski de 10. sırada yer almaktadır.

Cinsiyete Göre Riskler

Cinsiyetin risklerin değerlemesine etkisi incelendiğinde bayan katılımcıların risk değerlemesinde daha hassas oldukları ve daha yüksek etki ve olasılık değerlendirmesi yaptıkları görülmektedir. Ayrıca toplumsal konularda bayan katılımcıların daha hassas oldukları toplumsal risklere daha yüksek skor verdikleri görülmektedir. Bu tür riskler bay katılımcılar için ilk 10 risk arasında yer almazken bayanlarda ilk 10 risk içinde yer almaktadır.